تحليل و بررسى اين حديث پر معنا ، گذشته از محتواى اصلى ، مخصوصاً با ملاحظهء مناظره با عمران صابى ، مسائل بسيار مهمى را در حاشيهء احتجاجات امام عليه السلام روشن مىكند : 1 - مسئلهء مناظرات امام عليه السلام با پيروان مذاهب و مكتب هاى مختلف توطئهء دستگاه خلافت عباسى بود كه به شكست و ناكامى آنان انجاميد و عكس مقصود آن ها را نتيجه داد . 2 - امام عليه السلام در اين جلسات ، روح آزادمنشى اسلام و گشاده رويى و وسعت نظر در بحث را به همگان نشان داد و ثابت كرد كه بر خلاف گفتهء بدخواهان و دروغ پردازان ، اسلام با زور و سرنيزه و شمشير به مردم جهان تحميل نشده است و يك پيشواى بزرگ اسلامى به مخالفان خود اجازه مىدهد كه هرگونه ايراد و اشكالى دارند ، بدون ترس و واهمه مطرح سازند ، هر چند بر محور نفى اسلام و حتى نفى توحيد و الوهيت دور بزند . 3 - امام عليه السلام با استفاده از آن مجلس كه در نوع خود در آن زمان بى نظير بود و اخبارش در سراسر كشور اسلامى پخش مى شد ، رسالت بزرگ خويش را براى كوركردن خطوط انحرافى ضد اسلام كه با نقل دانش هاى بيگانگان به محيط اسلام راه يافته بود ،